6. Yaratılış esnasında ilâhî takdirler vücut bulurken, bu takdirlerin teşekkülünde insanların hiçbir tesiri yoktur. Olması da mümkün değildir. Böyle bir şey de asla düşünülmemelidir. İnsana, sahip olduğu her şey bir hikmete bağlı olarak emaneten verilmiştir. Vücut, uzuvlar, organlar, ömür, rızık, akıl, kabiliyet, zekâ, güzellikler ve maddî ve manevî nimetler, bir liyakat kesbetme neticesi verilmemiştir. Bilemeyeceğimiz hikmetlere binaen takdir edilmiş ve verilmiştir. Sahip olduğumuz varlıkların hiç birini bir bedel karşılığı alamayacağımız gibi, kendi emeğimizle de tedarik edemeyiz. Allah cc başta bitkiler ve hayvanlar olmak üzere tüm mevcudatı insana hizmetkâr eylemiştir. İnsanı en mükemmel şekilde yaratmış ve diğer varlıklara üstün kılmıştır. İnsana,…
Yazar: Can Ahmet Akten
Varlıklardaki farklılıklar, Yüce Allah’ın ilminin ve kudretinin nihayetsiz olduğunu gösteren delillerdir. Allah’ın ilminin ve kudretinin nihayetsizliğini gösteren deliller de nihayetsizdir. Farklı yaratılmanın hikmetlerinin tamamının tesbiti ve öğrenilmesi mümkün olamaz. İnsan aklı, bu hikmetleri ihata edemez. Bütün ilimlerde sağlanacak gelişmeler arttıkça, bilinmeyen birçok yeni farklılıklar da tesbit edilebilecektir. İlimlerdeki tekamül, Allah’ın nihayetsiz ilminin ve kudretinin anlaşılmasını ve kabulünü kolaylaştıracaktır. Bu farklılıkların hikmetlerinden bazılarını kısaca ifade edip tahlil edeceğiz. Gayemiz, bu konunun düşünülmesini sağlamak ve kolaylaştırmaktır. 1Evvelâ; bir itirafta bulunmayı gerekli görüyorum: Yaratılmış her şeyde bir farklılığın bulunduğunu düşünürken kendimizi başlangıcı ve sonu görülemeyen çok derin, çok hareketli, çok dalgalı ve çok…
Vazife anlayışının, insanlarda ve hayvanlarda görülebilen tezahürlerini kısaca tahlil edeceğiz. Tarif ve izahlara girmeden, sadece yaşamış olduğumuz ve gördüğümüz bazı örnekleri ifade ile yetineceğiz. Sadece bazı sorular üzerinde düşünülmesini talep edeceğiz. Ortaokul devresinde bahçemizde tavuklar beslerdik. Sayıları kırk civarında idi. Bu hayvanların hareketlerini merakla takip ederdim. Birbirlerine benzeyen hareketleri ve sesleri dikkatimi çekiyordu. Bunlardan üç tanesini bilgilerinize sunacağız. Birincisi:Tavukların kuluçkaya yatma devreleri olurdu. Bu devre yaklaşınca o hayvan yemeden kesilir, dolaşmak istemez, hareketleri değişir, özel sesler çıkarmaya başlardı. Bu hali görülünce on civarında yumurtayı kümesin bir köşesine koyardık. O hayvan hemen yumurtaların üzerine otururdu. Kendisine yaklaşanları sesini yükselterek ikaz ederdi.…
6 En önemli hizmetleri ifa edenlerin muhafazasına azami ihtimam gösteriniz. En uygun yerlerde bulundurun ve en emniyetli şekilde koruyunuz. Görünümlerini güzelleştirmeyi ihmal etmeyiniz. Beynin, kafatası kemiği ile korunma şekli, kafatası kemiğinin deri ve saçlarla örtülmesi, bize bu dersi vermektedir. 7 Öğrenmek için farklı cihazlardan istifade ediniz. Görerek, okuyarak, dinleyerek öğrenmekle yetinmeyiniz. Kokulardan, seslerden, tatlardan öğrenme mümkün olabileceği gibi dokunarak hissetmek şeklinde de öğrenme imkânı bulabilirsiniz. Yeni cihazları da arayınız ve bulunuz. Burun ve ellerimiz, dilimiz ve kulaklarımız bu dersi vermektedir. 8 Bütün uzuvlarımız ve organlarımız vazifelerini ifa ederken, halleri ile şu dersleri vermektedirler: Hizmetlerin devamlılığı ve emniyeti için itaat şarttır.…
İnsanların uzuvları ve organları, maddî ve manevî özellikleri, duyguları ve hisleri, vücudunun yapısı ve faaliyetleri çağlar boyunca en çok merak edilen konu olma özelliğini korumuştur. Bütün bilim dalları insan vücudundan ve vücudun çalışma düzeninden her asırda istifade etmiştir, etmektedir ve edecektir. En kısa ifadesi ile, gelmiş ve gelecek insanlara emsali olmayan bir muallim olarak çok değerli dersler vermiş; araştırma ve inceleme imkânı sağlamıştır ve sağlamaya devam etmektedir. İlim adamlarının sayısı devamlı artıyor. İlim dalları devamlı çoğalıyor. Teknolojide aklın ihata etmekte zorlandığı gelişmeler artarak devam ediyor. Çok büyük servetler harcanıyor. Gelinen nokta, varılan kanaat aynı oluyor: “Daha öğrenilecek çok şey vardır.”…
HER VARLIĞIN BİR KONUŞMA DİLİ VARDIR İnsanlar kendi aralarında geliştirdikleri lisanlarla konuşarak anlaşırlar. Konuşmak, hayatın vazgeçilmez çok önemli bir ihtiyacı olduğu için, her toplumun kendine has lisanları meydana gelmiş ve nesiller tarafından bu lisanlar geliştirilmiştir. Konuşma olmadan da bakışlardan ve davranışlardan manalar çıkarılması hali hem insanda, hem hayvanda görülmektedir. Vücut lisanı (beden dili) olarak ifade edilen bu hal geliştirilerek sessiz konuşma ve anlaşma imkânları sağlanmıştır. Bakışlar, hareketler ve sesler, konuşma, anlaşma ve yardımlaşma ihtiyaçlarını karşılayarak hayatı kolaylaştırabilmiştir. Birkaç örnekle konuyu tahlil edelim: – Sağır ve dilsiz bir insan el hareketleri, bakışları, yüz hatları ve tepkileri ile muhatabına meramını söylemiş olur.…
Mucizeler, insanların peygamberlere iman etmelerini sağlamak için peygamberlerin gösterdikleri fevkalâde haller ve neticelerdir. Allah’ın cc. peygamberlik delili olarak Peygamberlere lütfetmiş olduğu nimetler olan mucizeler, insanlar için özel ve gizli tavsiyeler mahiyetinde de görülebilir ve görülmelidir. Allah cc. kıyamet gününe kadar gelecek bütün insanlara, bütün kullarına, bu mucizeler vasıtası ile tavsiyelerde bulunmuş denebilir. İnsanlar manevi makamlarına ve ilmî müktesebatlarına göre Allah’ın lütfu ve ikramı olarak bu tavsiyelerden manalar çıkarmışlardır. Mucizelerin gizli tavsiyelerini anlamak nimeti, asrımızın insanlarına farklı seviyelerde lütfedilmiştir. İlimlerde ve teknolojide sağlanan gelişmeler, asrımızın müceddidinin mucizeleri izah şekli ile örtüşerek, mucizelerle yapılan tavsiyelerin rahat ve kolay şekilde anlaşılmasına imkân hazırlamıştır.…
6 Bazı manalar ise, görülmeden, işitilmeden ve hissedilmeden kalbe akseder. Kalb bir ayna misali aksederek gelen bu manaları gözün görmesi gibi anlar. Akseden mana, anında kalbe yerleşir. Aklı ve kalbi meşgul eder. Allah, vahiy ile peygamberlerine lütfetmiş olduğu anlama ve öğrenme nimetini, iman etmiş kullarına inanç, teslimiyet, vazife ve ihtiyaç durumlarına göre ilham şeklinde lütfetmiş olur. Böylelikle insan, kalbine gelen ilhamlar sayesinde de bazı hak ve hakikatleri öğrenme ve anlama imkânı bulur. Görme, işitme, hissetme ve ilimlerle elde edilemeyecek bilgiler ve hakikatler, ilhamlar sayesinde öğrenilmiş olur. 7 İnsan ruhu, pırlanta, elmas ve altın misali cevher değeri olarak farklılıklar gösterir. Her…
İnsan, hiçbir şey bilmeden dünyaya gelir. Hayvanlar ise, hayatları için gerekli olanları öğrenmiş olarak dünyaya gönderilir. Yüce Allah cc. kâinata halife olarak yarattığı insanı hiçbir şey bilmeden dünya hayatına başlatmayı, bazı hikmetlere binaen uygun görmüştür. Bu hikmetlerden ilki ve en önemlisi insanın imtihana tabi tutulmasıdır. İkinci hikmet; insanın tekâmül için öğrenmeye ihtiyaç duyması, öğrenerek tekâmül kabiliyetlerinin ve aklının ilim tahsiline ve her türlü ilimlerde gelişmeye müsait olması diye düşünülebilir. Bu çok önemli konuyu birkaç ciheti ile tahlil edeceğiz. Çok kısa izahlarla yetineceğiz. Gayemiz, insan için doğruyu ve iyiyi bilmenin, hayattaki öneminin anlaşılmasına yardımcı olmaktır. 1 Anlamak için öğrenmeye, öğrenmek için…
Yaşamakta olduğumuz asra mahsus bir özellik; insanların İslamiyet’i anlamalarını ve layıkı şekilde yaşamalarını, maddi ve manevi tekâmüllerini maalesef önlemiştir. Bilhassa Müslümanların düşüncede ve beşerî münasebetlerde gelişmelerine mani olmuştur. İslamiyet; namaz, oruç, zekât ve hac ibadetleriyle ilgili bilgilerden ibaret şeklinde anlatılmıştır. Kadınlarda tesettür ve başörtüsü, erkeklerde sünnetlerden sakal, cübbe ve sarık ön plana çıkarılarak nazara verilmiştir. Bir hayat nizamı olan İslamiyet layıkı şekilde izah edilememiştir. Hayatı tanzim eden hadis-i şerifler gereği şekilde anlatılamamış ve yaşanamamıştır. Konuşmalar; kâfir – mü’min, inananlar ve inanmayanlar, başı açıklar – başı kapalılar, namaz kılanlar – kılmayanlar, oruç tutanlar – tutmayanlar, sakal bırakanlar ve sakalsızlar ve benzeri…